Dok je međunarodna zajednica uvodila embargo na oružje i javno pozivala na mir, iza kulisa rata u Bosni i Hercegovini odvijala se druga priča. Tiša, organizovanija i mnogo opasnija. U toj priči važnu ulogu imao je Iran.
Tokom rata 1992–1995, Islamska Republika Iran nije bila tek pasivni posmatrač. Kroz mrežu obavještajnih kanala, instruktora i logističke podrške, Teheran je uspostavio snažno uporište u tadašnjoj Republici BiH. Pod plaštom „humanitarne pomoći“ i političke solidarnosti, uspostavljeni su vojni i bezbjednosni kontakti koji su trajali godinama.
Dolazak mudžahedina
U sastavu Trećeg korpusa Armije RBiH formiran je odred „El Mudžahid“ – jedinica sastavljena od stranih islamističkih boraca iz više zemalja, uključujući Iran, Avganistan, Saudijsku Arabiju i druge države Bliskog istoka i sjeverne Afrike, te Hamasa koji se finansira od strane Irana.
Postoje brojni dokumenti koji potvrđuju da su pripadnici te jedinice počinili teške zločine nad srpskim civilima, ratnim zarobljenicima – uključujući mučenja, ritualna ponižavanja i ubistva, naročito na području Vozuće i Zavidovića 1995. godine.
Radilo se o sistematskim brutalnostima koje su ostavile duboke ožiljke.
Obavještajna i vojna infrastruktura
Iran je, prema brojnim međunarodnim izvještajima, slao instruktore i pripadnike Revolucionarne garde radi obuke pojedinih jedinica. Razvijena je paralelna linija snabdijevanja oružjem uprkos embargu UN-a.
Bosna je za Teheran predstavljala stratešku tačku za širenje uticaja u Evropi – političkog, bezbjednosnog i ideološkog.
Strani borci su formalno napustili BiH nakon Dejtonskog sporazuma, ali su mnogi ostali kroz brakove i dobijanje državljanstava. Time je otvoreno pitanje dugoročnih bezbjednosnih posljedica.
Danas Sarajevo pored diplomatiskih odnosa ima i pobratimske veze sa Teheranom.
✍️Vijesti365
