Tokom suđenja pred Haškim tribunalom, zaštićeni svjedok odbrane GRM-116,
musliman i pripadnik ličnog obezbjeđenja Alije Izetbegovića,
izjavio je da je prisluškivao razgovore između Izetbegovića i Mustafe Cerića,
u kojima se govorilo o događaju na pijaci Markale i njegovim političkim posljedicama.
Prema iskazu svjedoka, postojala je namjera da se za eksploziju optuže Srbi,
kako bi se izazvala međunarodna reakcija. Svjedočenje je dato pod zakletvom
i uvedeno u sudski spis.
Istovremeno, izvještaji UNPROFOR-a, razmatrani pred sudom, navode da zbog
položaja pijace, konfiguracije terena i stanja kratera nije bilo moguće sa
prihvatljivim stepenom sigurnosti utvrditi pravac iz kojeg je granata ispaljena,
niti pouzdano potvrditi da je došla sa srpskih položaja.
Uprkos tome, neposredno nakon događaja na Markalama uslijedile su konkretne
političke i vojne mjere Zapada protiv srpske strane, i to prije okončanja
nezavisnih istraga. Zapadne sile su, kroz UN i NATO, uputile ultimatum
Vojsci Republike Srpske o povlačenju ili stavljanju teškog naoružanja oko
Sarajeva pod međunarodnu kontrolu, uz prijetnju upotrebom sile.
Nakon toga je NATO preuzeo direktnu vojnu ulogu u sukobu, prvo kroz stalne
prijetnje vazdušnim udarima, a potom i kroz masovno bombardovanje položaja
Vojske Republike Srpske u operaciji „Deliberate Force“, tokom koje su
gađani vojni, komunikacioni i logistički ciljevi. Paralelno s tim, srpska strana
je izložena pojačanoj političkoj izolaciji i međunarodnom pritisku, uz javno
predstavljanje Srba kao jedinih krivaca za eskalaciju sukoba.
Pred Tribunalom su izvođeni i međusobno suprotstavljeni balistički nalazi,
što je korišteno kao argument da odgovornost za Markale nije dokazana van
razumne sumnje.
Odgovornost za događaj na Markalama nije dokazana sa potpunom sigurnošću, jer su pred sudom postojali međusobno suprotstavljeni balistički nalazi, zbog čega nije uklonjena razumna sumnja o tome ko je ispalio granatu.
