Svake godine, 9. januara, povodom Dana Republike Srpske, iz Federacije BiH — prije svega iz bošnjačkih političkih i društvenih krugova — stižu salve poruka mržnje, negiranja i nervnog sloma zbog njenog postojanja. Retorika se mijenja nijansama, ali suština ostaje ista: Republika Srpska im smeta.
Zato je korisno podsjetiti na nekoliko elementarnih činjenica.
- Republika Srpska je proglašena 9. januara 1992. godine.
- Rat u Bosni i Hercegovini okončan je Dejtonskim mirovnim sporazumom, parafiranim 21. novembra 1995. godine, a zvanično potpisanim 14. decembra 1995. godine u Parizu.
- Tim sporazumom BiH je definisana kao država sastavljena od dva entiteta: Republike Srpske i Federacije BiH.
Republika Srpska je time postala međunarodno priznata, ustavna i trajna kategorija, sa jasno utvrđenim nadležnostima, teritorijom i institucijama.
Potpisnik tog sporazuma, u ime Republike Bosne i Hercegovine, bio je Alija Izetbegović.
Dakle, Republiku Srpsku nije „nametnuo“ narod koji je danas slavi, niti je nastala nečijom dnevnom politikom. Ona postoji zato što je potpisana. Crno na bijelo. Međunarodno. Pravno obavezujuće.
Zbog toga, ako se nekome u Federaciji BiH ne sviđa ime Republike Srpske, njen datum, njen ustavni položaj ili sama činjenica da postoji, rješenje je krajnje jednostavno:
Reklamacije uputiti potpisniku.
Na pogrešnu adresu se već tri decenije šalju uvrede, prijetnje i histerične poruke. Dokument iz 1995. godine, međutim, stoji netaknut — a sa njim i Republika Srpska.
Ona danas ne slavi provokaciju, niti odgovara mržnjom. Slavi datum svog nastanka i činjenicu da je njen status potvrđen upravo onim sporazumom koji je zaustavio rat.
Krvlju natopljena, životima odbranjena.
Srećan ti rođendan, Republiko Srpska!
