Prepisivanje imovine Srpske pravoslavne crkve na Bosnu i Hercegovinu u Federaciji BiH znači da je otvoren institucionalni mehanizam za postepeno uklanjanje pravoslavnih svetinja.
Formalno, vlasnik postaje BiH. Suštinski, odluke donose institucije u Federaciji BiH, tamo gdje političku moć drže bošnjačko-islamističke strukture.
Onog trenutka kada SPC prestane biti upisana kao vlasnik, crkva pravno pada na nivo korisnika. A korisnik nema kontrolu. Nema pravo veta. Nema sigurnu zaštitu. Vlasnik – u ovom slučaju BiH kroz institucije Federacije – odlučuje o namjeni, prostoru, planovima i saglasnostima.
Tada hram prestaje biti svetinja u pravnom smislu. Postaje “objekat na državnom zemljištu“, “objekat od javnog interesa“, “objekat koji ne ispunjava uslove“. Retorika se mijenja, a sa njom i sudbina objekta.
Slijedi poznata procedura: inspekcije, komisije, procjene. Jedna statika, jedna bezbjednosna analiza, jedan urbanistički plan. Zabrana korištenja. Ograničenje pristupa. Privremene mjere koje se nikada ne ukidaju. Nigdje ne piše “rušenje hrama“, ali se piše “uklanjanje“, “rekonstrukcija“, “privođenje namjeni“, “zaštita javne bezbjednosti“. Ishod je isti.
U takvom procesu SPC nema jaku odbranu. Bez vlasništva, sudska borba se svodi na žalbe koje traju godinama, dok se stanje na terenu nepovratno mijenja. Presedan, kada jednom prođe, ne ostaje usamljen. Širi se. Drugi hram, drugo zemljište, drugi grad.
I tu dolazimo do najvažnije tačke: ovo se ne radi džamijama ni vakufskoj imovini. Ovo se radi isključivo Srpskoj pravoslavnoj crkvi, i to u dijelu BiH gdje političku i institucionalnu kontrolu imaju bošnjačko-islamističke strukture.
Zato je pogrešno govoriti o „državi“ kao apstraktnom, neutralnom akteru. Ovdje ne djeluje “država” nego djeluje konkretna politika, sa jasnom namjerom i jasnom metom. Ne vodi se pravni spor, vodi se administrativno čišćenje.
Krst se ne briše danas.
Ali se briše pravo da on tu uopšte stoji sutra.
To je mehanizam.
To su posljedice.
Autor: Vijesti365
