Nije industrijska traka za turiste: Evropska destinacija koju posetioci još nisu preplavili
Reke između planina, prašume, rafting, balkanska hrana i gradovi sa mediteranskim uticajem: Putovanje po Republici Srpskoj, unutar Bosne i Hercegovine, otkriva raznoliku regiju u kojoj se turizam još uvek ne čini komercijalizovanim.
Ariel Bulštajn | 14. avgust 2026.
Republika Srpska je nesumnjivo jedna od najzanimljivijih, a još uvek manje poznatih destinacija za izraelske putnike na Balkanu. Ona nije nezavisna država, već jedan od dva entiteta koji čine Bosnu i Hercegovinu, ali u geografskom i turističkom smislu reč je o veoma raznolikom prostoru: reke između planina, prašume, istorijski gradići, manastiri, mesta kulturne baštine, staze u prirodi, skijališta, banje i bogata balkanska kuhinja. Upravo činjenica da još uvek nije preplavljena turistima daje joj čar koju je teško naći u poznatijim evropskim destinacijama.
Magija počinje sa pejzažom. Ovo je regija u kojoj se Dinarske planine spuštaju u rečne doline, a voda prati putnika na gotovo svakoj ruti. Reke Drina, Vrbas, Tara i Una stvaraju kanjone, vodopade, jezera i šume, nudeći mnoštvo opcija za one koji traže odmor u prirodi, a ne samo obilazak gradova.
Kako stići?
* Preko Beograda (Srbija): Let iz Tel Aviva (Ben Gurion) za Beograd, a odatle nastavak letom od 55 minuta do Banja Luke ili vožnjom iznajmljenim automobilom u trajanju od oko 3,5 sata.
* Preko Zagreba (Hrvatska): Let iz Tel Aviva za Zagreb, a odatle oko 2,5 sata vožnje iznajmljenim automobilom ili direktnim autobusom do Banja Luke.
Reke Republike Srpske su raj za ljubitelje raftinga, ali i odlična prilika za one koji još nisu probali ovo vodeno uživanje da ga iskuse po prvi put. Rute se nude u različitim nivoima težine, a i godišnje doba igra ulogu. U proleće, sa topljenjem snega i povećanjem vodostaja, rute mogu biti izazovnije. S druge strane, leti je tok na nekim deonicama umereniji i može odgovarati i početnicima. Hladne vode Vrbasa tokom cele godine nude sjajno osveženje od balkanskih letnjih vrućina.
Republika Srpska je posebno pogodna za putnike koji traže destinaciju koja nije “unapred pripremljena” za njih. Ovde nema masovnog turizma poput onog u Parizu, Rimu ili Pragu, i ponekad je upravo to razlog za dolazak. Možete se voziti planinskim putem, zastati pored reke, svratiti u malo selo, sesti u lokalni kafić ili otkriti manastir koji se nalazi daleko od uobičajenih turističkih ruta. Osećaj je kao da pravite sopstvena otkrića.
Šarm mesta leži i u kontrastima: snežne planine pored grada sa mediteranskim uticajem; prašuma pored modernog skijališta; osmanski most pored pravoslavnih crkava; književnost pored divlje prirode; mirne reke pored uzbudljivih rafting staza. Sve se to nalazi na prostoru koji se može preći za svega nekoliko sati.
Naklonost prema Izraelu
Za Izraelce, putovanje po Republici Srpskoj može doneti i jedno iznenađujuće iskustvo. Tokom svog putovanja više puta sam naišao na simpatije prema Izraelu i radoznalost prema Izraelcima. Ova atmosfera je posebno došla do izražaja u razgovorima sa lokalnim stanovništvom, a u nekim slučajevima sam dobio i direktne izraze naklonosti prema Izraelu i jevrejskom narodu.
> “Srbi i Jevreji su braća, i mi se divimo državi Izrael”, jednostavno je definisao vodič za rafting kojeg sam upoznao na reci Vrbas. Priznaćete da nema boljeg začina od ovog da upotpuni balkanski specijalitet zvani Republika Srpska.
>
Između divlje prirode i drevne istorije
Još jedan vrhunac putovanja po Republici Srpskoj čeka vas prilikom posete Nacionalnom parku Sutjeska, na jugoistoku Srpske. Ovo je jedno od najimpresivnijih prirodnih područja u Bosni i Hercegovini, koje se prostire na više od 17.000 hektara i obuhvata visoke planine, šume, pašnjake i planinska jezera. U parku se nalazi i planina Maglić, koja sa 2.386 metara nadmorske visine predstavlja najviši vrh u Bosni i Hercegovini.
Ali kruna Sutjeske je Perućica, jedna od poslednjih očuvanih prašuma u Evropi. Stabla stara stotinama godina, strme padine, gusta vegetacija i potoci stvaraju gotovo nestvaran osećaj. Perućica se smatra jednom od najstarijih i najzaštićenijih divljih šuma u Evropi, i to je jedno od onih mesta gde deluje kao da je vreme stalo. Pored šume nalaze se i Zelengorska jezera, poznata kao “gorske oči”: čista glacijalna jezera okružena vrhovima i zelenim prostranstvima.
Osmanski most, književnost i prestonica regije
Ako Sutjeska nudi divlju prirodu, Višegrad nudi skoro savršen spoj pejzaža, književnosti i istorije. Ovaj gradić leži na obalama Drine i Rzava, a njegov najpoznatiji simbol je čuveni most sa 11 lukova iz 16. veka. Projektovao ga je osmanski arhitekta Mimar Sinan, i uvršten je na UNESKO-vu listu svetske baštine.
Na kratkoj udaljenosti od mosta nalazi se Andrićgrad, kulturni i turistički kompleks izgrađen na inicijativu reditelja Emira Kusturice, a inspirisan delom Ive Andrića. Ulice i objekti u kompleksu dizajnirani su kao kameni istorijski grad i spajaju motive iz različitih epoha. Mesto pruža posetiocu potpuno drugačije iskustvo od tradicionalnog muzeja: istorija ovde postaje prostor kojim možete šetati, u njemu sedeti i doživeti ga.
Oni koji više vole grad i hranu bez potrebe da se pokvase, naći će to u Banja Luci, najvećem urbanom centru i de facto prestonici Republike Srpske. Grad leži na reci Vrbas i nudi mešavinu gradskih ulica, parkova, kafića, restorana i istorijskih lokaliteta. Može poslužiti kao udobna baza za izlete na severu i u centru regije, a istovremeno pružiti putniku doživljaj balkanskog grada koji se ne čini kao turistička zamka.
Ako posetite Banja Luku tokom fudbalske sezone, ne propustite utakmicu lokalnog Borca, šampiona Bosne i Hercegovine u sezoni 2025/26. i ponosa mnogih stanovnika grada. Tu ljubav nećete promašiti čak i ako ne odete na stadion, jer je Banja Luka puna grafita i murala koji sa svih strana veličaju Borac.
Drugi, mnogo stariji zidovi pripadaju Tvrđavi Kastel u Banja Luci. Koreni ovog lokaliteta sežu u rimsko doba, kada je na tom području postojalo utvrđeno naselje koje je služilo za odbranu puta i prelaza preko reke Vrbas. Tokom srednjeg veka mesto se razvijalo, a u osmanskom periodu utvrđenja su proširena, pa je tvrđava dobila strateški značaj u borbi za kontrolu nad Balkanom.
Ukusi Republike Srpske
A onda stižite na jug, u Trebinje, grad u kojem se već jasno oseća mediteranski uticaj. Grad se nalazi u podnožju planine Leotar, u blizini Dubrovnika, Kotora i Mostara, a odlikuje ga blaga klima i veliki broj sunčanih dana u godini. Stagla platana, istorijske građevine, kafići, lokalna pijaca i reka Trebišnjica stvaraju opuštenu atmosferu koja na nekim mestima podseća na jadransku obalu.
Na brdu Crkvina iznad grada nalazi se kompleks Hercegovačka Gračanica, jedna od najimpresivnijih vidikovaca u regiji. Odavde se pruža pogled na Trebinje i okolinu, a vedrog dana možete razumeti koliko je grad blizak mediteranskom svetu.
Vinogradi koji okružuju područje dodaju još jednu dimenziju iskustvu, a kušanje lokalnog vina dobro se uklapa u itinerar onih koji žele doživjeti Hercegovinu kroz lokalnu hranu i poljoprivredu.
Zapravo, hrana je sastavni dio šarma Republike Srpske. Lokalna kuhinja kombinira balkanske, srpske i mediteranske tradicije: meso s roštilja, sireve, peciva, juhe, sezonsko povrće, ribu iz rijeka i, na jugu, lokalno vino. Obrok ovdje nije samo kulinarska stvar, već dio lokalne kulture. Obrok uključuje dugo sjedenje i razgovor, kao i najbolje gostoprimstvo i osjećaj da je hrana način upoznavanja mjesta i njegovih ljudi.
